Alles over Vlooien
Kennisbank | Vlooien
Wat zijn vlooien?
Vlooien (Siphonaptera) zijn kleine, vleugelloze parasieten die leven van het bloed van warmbloedige dieren en mensen. Hoewel ze piepklein zijn, kunnen ze voor grote overlast en gezondheidsproblemen zorgen bij zowel uw huisdier als in uw directe leefomgeving. Een vlooienplaag is berucht om zijn hardnekkigheid; voor elke vlo die u op uw hond of kat ziet, bevinden zich er honderden eitjes en larven in uw tapijt of meubilair. Op deze pagina leert u hoe u vlooien herkent, hoe hun complexe levenscyclus werkt en hoe u ze definitief uit uw huis verwijdert.
De biologie van de vlo: Gebouwd voor de sprong
Vlooien zijn zijdelings afgeplat, waardoor ze zich razendsnel door de haren van een vacht kunnen bewegen. Hun meest indrukwekkende eigenschap is hun springvermogen: dankzij een elastische proteïne (resiline) in hun achterpoten kunnen ze tot wel 200 keer hun eigen lichaamslengte springen. Dit stelt hen in staat om moeiteloos over te springen van de ene gastheer naar de andere, of van de vloer naar een passerend huisdier.
Een vlo heeft monddelen die speciaal zijn aangepast voor het doorboren van de huid en het opzuigen van bloed. Tijdens het bijten spuiten ze speeksel in de wond om te voorkomen dat het bloed stolt. Dit speeksel bevat eiwitten die bij veel dieren (en mensen) een allergische reactie veroorzaken, wat de bekende hevige jeuk tot gevolg heeft.
De meest voorkomende soorten in Nederland
De meest voorkomende soorten in Nederland
Hoewel er wereldwijd duizenden soorten zijn, hebben we in Nederland en België hoofdzakelijk met twee soorten te maken die zich in woningen vestigen.
1. De Kattenvlo (Ctenocephalides felis)
Ondanks de naam is dit de meest voorkomende vlo op zowel katten als honden. De kattenvlo is zeer weinig kieskeurig en springt ook makkelijk over op mensen.
- Uiterlijk: 2 tot 3 mm lang, roodbruin tot zwart van kleur.
- Gedrag: Ze blijven het liefst permanent op de gastheer wonen om zich te voeden en voort te planten.
2. De Hondenvlo (Ctenocephalides canis)
Deze soort komt in Nederland een stuk minder vaak voor dan de kattenvlo, maar de symptomen en bestrijding zijn nagenoeg identiek.
- Uiterlijk: Lijkt sterk op de kattenvlo, maar heeft een iets rondere kop.
- Gedrag: Heeft een sterke voorkeur voor honden en wordt minder vaak op katten aangetroffen.
De Levenscyclus: Waarom bestrijding vaak mislukt
Om vlooien effectief te bestrijden, moet u begrijpen dat slechts 5% van de populatie uit volwassen vlooien bestaat. De overige 95% bevindt zich in uw omgeving als eitjes, larven en poppen.
Eitjes (50%): Een vrouwtjesvlo legt tot 50 eitjes per dag in de vacht. Deze vallen eruit en belanden in de mand van uw huisdier, in het tapijt of tussen de kieren van de vloer.
Larven (35%): Na enkele dagen komen de larven uit. Ze zijn lichtschuw en kruipen diep in kieren of tapijtvezels. Ze voeden zich met organisch afval en de uitwerpselen van volwassen vlooien.
Poppen (10%): De larve verpopt zich in een zijdeachtige cocon. In dit stadium is de vlo immuun voor de meeste insecticiden. Ze kunnen maandenlang ‘slapend’ overleven tot ze trillingen of warmte waarnemen van een nieuwe gastheer.
Volwassen vlo (5%): Zodra de vlo uit de pop komt, moet hij binnen enkele dagen bloed drinken om te overleven en zich voort te planten.
| Kenmerk | Volwassen Vlo | Vlooienei | Vlooienlarve | Vlooienpoepjes |
| Uiterlijk | Roodbruin, plat insect | Wit/doorzichtig stipje | Witachtig wormpje | Zwarte korreltjes |
| Grootte | 2 – 3 mm | < 0,5 mm | 2 – 5 mm | < 1 mm |
| Locatie | Op het dier | In mand, tapijt, kieren | Diep in tapijt/kieren | In de vacht of mand |
| Actie | Bijt en legt eitjes | Wacht op uitkomen | Eet organisch afval | Verkleurt rood bij vocht |
Gezondheidsrisico’s en Symptomen
Een vlooienbesmetting is niet alleen vervelend, maar kan ook leiden tot medische problemen:
- Vlooienallergie-dermatitis (VAD): Een extreme reactie op het speeksel van de vlo, wat leidt tot haaruitval, korstjes en hevige ontsteking.
- Lintwormbesmetting: Vlooien kunnen eitjes van de lintworm bij zich dragen. Als een dier (of kind) een besmette vlo doorslikt, kan er een lintworm in de darmen ontstaan.
- Bloedarmoede: Bij zeer jonge pups of kittens kan een massale vlooienbesmetting leiden tot gevaarlijk bloedverlies.
Veelgestelde vragen over Vlooien
Gebruik een fijngetande vlooienkam. Als u kleine zwarte korreltjes vindt, leg deze dan op een nat wit tissue. Worden de korreltjes rood/bruin? Dan is het vlooienpoep (onverteerd bloed) en heeft uw dier vlooien.
Ja. Vlooien kunnen meekomen via uw kleding na een bezoek aan een besmette plek, of ze kunnen achtergelaten zijn door vorige bewoners of wilde dieren (zoals egels of muizen) in de tuin of kruipruimte.
De trillingen van het stofzuigen stimuleren de poppen om uit te komen. Dit is eigenlijk goed: de jonge vlooien komen nu in contact met de door u gebruikte bestrijdingsmiddele
Vaak hebben deze een preventieve werking, maar bij een actieve plaag zijn ze meestal onvoldoende. U heeft dan een gecombineerde aanpak nodig: een middel voor op het dier én een omgevingsspray voor het huis.